ҚАНТ ДИАБЕТІНІҢ ӨСУ ТЕНДЕНЦИЯСЫ: ӘЛЕМДІК ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ЖАҒДАЙ
Article Sidebar
Main Article Content
Аңдатпа
Бұл ғылыми мақалада қант диабетінің әлемдік және Қазақстандағы таралу деңгейі, өсу тенденциясы және оған әсер ететін негізгі факторлар жан-жақты қарастырылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ), International Diabetes Federation (IDF) және басқа да халықаралық ұйымдардың деректері негізінде ересек халық арасындағы қант диабетінің қазіргі жағдайы мен болашақтағы болжамдары талданады. Қазақстан бойынша диабетпен сырқаттанушылықтың таралу ерекшеліктері, қалалық және ауылдық жерлер арасындағы айырмашылықтар, жастар мен жасөспірімдер арасындағы 2-типті диабет жиілігінің артуы атап көрсетіледі. Семіздік, дұрыс тамақтанбау, физикалық белсенділіктің төмендеуі, урбанизация, генетикалық бейімділік және халықтың қартаюы сияқты қауіп факторлары ғылыми деректер мен отандық дәрігерлердің (Л. Даньярова, Б. Мұсақызы, Б. Дариға Әлібековна) пікірлері арқылы талданады. Мақалада қант диабетінің алдын алудың негізгі бағыттары – салауатты тамақтану, тұрақты дене белсенділігі, дене салмағын бақылау, ерте диагностика және халықты ағарту жұмыстары – қарастырылып, Қазақстан үшін практикалық ұсыныстар беріледі.
Article Details
##submission.citations##
International Diabetes Federation (IDF). Diabetes Atlas, 2024. – diabetesatlas.org
World Health Organization (WHO). Diabetes fact sheets. – who.int
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Diabetes Statistics. – cdc.gov
The Lancet. Global trends in diabetes prevalence. – thelancet.com
Imperial College London. Diabetes epidemiology data. – imperial.ac.uk
The Global Economy. Kazakhstan: Diabetes prevalence. – theglobaleconomy.com
IDF Diabetes Atlas. Country report: Kazakhstan. – diabetesatlas.org
Tengrinews.kz – қазақстандық эндокринолог дәрігерлердің сұхбаттары.
Informburo.kz – Лаура Даньярова және басқа мамандардың пікірлері.
Azattyq-ruhy.kz – диабет пен семіздік туралы материалдар.
Mayo Clinic. Diabetes – causes and risk factors. – mayoclinic.org
Cleveland Clinic. Diabetes overview. – my.clevelandclinic.org