ҚЫРҒЫЗСТАНДАҒЫ ЖАҢАРТЫЛАТЫН ЭНЕРГЕТИКА ЖОБАЛАРЫНДАҒЫ ТӘУЕКЕЛДЕРДІ БАҒАЛАУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ

Main Article Content

N.R. Muzafarova
N.T. Sailaubekov

Аңдатпа

Қырғыз Республикасы жаңартылатын энергетикаға көшу үдерісінде ерекше орын алады: елдің электр энергетикалық жүйесі шамамен тоқсан пайызға жаңартылатын энергия көздеріне негізделгенімен, мұздық суларымен қоректенетін гидроэнергетикаға тәуелділігіне байланысты құрылымдық тұрғыдан осал болып қала береді. Бұл мақалада тәуекелдерді басқарудың негізгі халықаралық стандарттары — ISO 31000:2018, ISO/IEC 31010:2019, IFC қызмет стандарттары, Дүниежүзілік банктің экологиялық және әлеуметтік негіздемелік бағдарламасы, Экватор принциптері (EP4, 2020), сондай-ақ IRENA ұйымының тәуекелдерді төмендету құралдарының жіктемесі — Қырғызстандағы жаңартылатын энергетика жобаларының портфеліне, соның ішінде құны 4,2 миллиард АҚШ долларын құрайтын үшжақты «Қамбар-Ата-1» гидроэнергетикалық жобасына қолданылды. Мақалада ISO 31010 стандартына сәйкес жылу картасында көрсетілетін тәуекелдердің бес санаты айқындалып, шарттық, қаржылық және институционалдық құралдарды үйлестіретін тәуекелдерді төмендету шараларының кешені ұсынылады.

Article Details

Журналдың саны
Бөлім
Мақалалар

##submission.citations##

Bankwatch. Kambarata hydropower project: greater scrutiny from international banks is needed [Electronic resource]. 19 December 2025. URL: https://bankwatch.org/blog/kambarata-hydropower-project (accessed: 10.05.2026).

Equator Principles Association. The Equator Principles (EP4), July 2020. London: Equator Principles Association, 2020.

International Energy Agency. Kyrgyzstan 2022 Energy Sector Review. Paris: IEA Publications, 2022.

IEC 61400-1:2019. Wind energy generation systems — Part 1: Design requirements. Geneva: International Electrotechnical Commission, 2019.

IEC 61724-1:2021. Photovoltaic system performance — Part 1: Monitoring. Geneva: International Electrotechnical Commission, 2021.

International Finance Corporation. Performance Standards on Environmental and Social Sustainability. Washington, DC: IFC, 2012.

Ibragimov S. Innovate or evaporate: Decentralized power generation as the key to Kyrgyzstan’s green economy: Working Paper. Cambridge, MA: MIT Sloan Center for Sustainability, 2024.

International Renewable Energy Agency. Unlocking Renewable Energy Investment: The Role of Risk Mitigation and Structured Finance. Abu Dhabi: IRENA, 2016.

ISO 31000:2018. Risk Management — Guidelines. Geneva: International Organization for Standardization, 2018.

ISO/IEC 31010:2019. Risk Management — Risk Assessment Techniques. Geneva: International Organization for Standardization, 2019.

Putz C. Kambarata-1 to see joint financing from Kyrgyzstan, Kazakhstan, and Uzbekistan in 2026 // The Diplomat. 10 December 2025. URL: https://thediplomat.com (accessed: 10.05.2026).

QazaqGreen. Kyrgyzstan to increase capacity threshold for renewable energy projects [Electronic resource]. 28 October 2025. URL: https://qazaqgreen.com (accessed: 10.05.2026).

QazaqGreen. Kazakhstan launches nine renewable energy projects in 2025 [Electronic resource]. 6 January 2026. URL: https://qazaqgreen.com (accessed: 10.05.2026).

Rivers Help. Kyrgyzstan approved amendments to the law on renewable energy [Electronic resource]. 22 January 2026. URL: https://rivershelp.org (accessed: 10.05.2026).

Rivers without Boundaries. Cumulative Impact Assessment of Kambarata-1 HPP: Independent Expert Review. 2025.

Standish R. Is this Central Asia’s green energy reckoning? // The Diplomat. 1 November 2025. URL: https://thediplomat.com (accessed: 10.05.2026).

Times of Central Asia. Investors push back against new renewable energy bill in Kyrgyzstan (10 June 2025); Kyrgyzstan, Uzbekistan, Kazakhstan move forward with $4.2 billion Kambarata-1 hydropower project (16 October 2025). URL: https://timesca.com (accessed: 10.05.2026).

U.S. Department of Commerce. Kyrgyz Republic Country Commercial Guide: Energy. Washington, DC: International Trade Administration, 2024. URL: https://www.trade.gov/country-commercial-guides/kyrgyz-republic-energy (accessed: 10.05.2026).

World Bank. Environmental and Social Framework. Washington, DC: World Bank Group, 2018.

World Bank. Kambarata-1 Hydropower Plant Project: Project Information Document. Washington, DC: World Bank Group, 2025.