CLIL ЖӘНЕ PBL ТӘСІЛДЕРІНІҢ МӘДЕНИЕТАРАЛЫҚ ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТІ АРТТЫРУ МЕН ТҰЛҒАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРДІ ДАМЫТУҒА ЫҚПАЛЫНЫҢ СЫНИ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ
Article Sidebar
Main Article Content
Аңдатпа
Жаһандану, көптілділік және мәдени әртүрліліктің артуы қазіргі білім беру жүйелерінен оқушыларды тек түрлі пәндер бойынша біліммен қамтамасыз етуді ғана емес, сонымен қатар олардың мәдениетаралық құзыреттілігін және берік тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруды талап етеді. Қазақстандағы ауқымды білім беру реформалары, соның ішінде үштілді білім беру, құзыреттілікке негізделген жаңа оқу бағдарламалары және білім алушыға бағытталған педагогикаға басымдық беру, оқушылардың жан-жақты дамуын қамтамасыз ететін инновациялық оқыту тәсілдеріне деген қызығушылықты арттырды. Осындай тәсілдердің ішінде мазмұн мен тілді кіріктіріп оқыту (CLIL) және жобалық оқыту (PBL) ерекше орын алады.
Бұл мақалада сыни салыстырмалы талдау негізінде CLIL және PBL тәсілдерінің әртүрлі білім беру контексттерінде, әсіресе Қазақстан жағдайында, мәдениетаралық құзыреттілік пен тұлғалық қасиеттерді дамытудағы рөлі қарастырылады. Зерттеуде Байрамның мәдениетаралық коммуникативтік құзыреттілік моделі және «Jubilee Centre» орталығының тұлға мен ізгі қасиеттер тұжырымдамасы негіз ретінде алынды. Сонымен қатар, екі тәсілдің теориялық негіздері, педагогикалық тәжірибелері және контексттік жүзеге асырылуы жан-жақты талданады.
Нәтижесінде, CLIL тәсілі мәдениетаралық құзыреттіліктің тілдік, когнитивтік және академиялық аспектілерін дамытуда тиімдірек деп қарастырылса, Марлоу ұсынған PBL тәсілі тұлғалық қасиеттерді қалыптастыру, азаматтық белсенділікті дамыту және мәдениетке сыни көзқарасты қалыптастыру үшін кеңірек мүмкіндіктер береді. Зерттеу көрсеткендей, Қазақстанның білім беру жүйесінің күрделі талаптарына жауап беру үшін бұл тәсілдердің ешқайсысы жеке-дара жеткілікті емес. Керісінше, олардың тиімділігі мақсатты педагогикалық жобалауға, мұғалімдердің кәсіби даярлығына және ұлттық білім беру саясатының басымдықтарына тәуелді. Қорытындылай келе, зерттеуде CLIL мен PBL тәсілдерінің артықшылықтарын біріктіретін, Қазақстан жағдайына бейімделген гибридті модель ұсынылады. Бұл модель оқушылардың жан-жақты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Article Details
##submission.citations##
Arthur, J., Kristjansson., Harrison, T., Sanderse, W., & Wright, D. (2017). Teaching character and virtue in schools. Routledge. https://www.routledge.com/Teaching-Character-and-Virtue-in-Schools/Arthur-Kristjansson-Harrison-Sanderse-Wright/p/book/9781138934123
Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters. https://www.multilingual-matters.com/page/detail/teaching-and-assessing-intercultural-communicative-competence/?k=9781853593772
Character Education Partnership. (2008). Performance values: Why they matter and what schools can do to foster their development. https://eric.ed.gov/?id=ED505087
Coyle, D., Hood, P., & Marsh, D. (2010) CLIL: Content and language integrated learning. Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/core/books/clil/5E3F3EEC3B3C6F6D7F6E7B59A5E6F4A1
Gatiat, A., & Zhorabekova, A. (2022). Project-based learning and intercultural competence in Kazakhstani education. Journal of Educational Research, 15(2), 45-59.
Jubilee Centre for Character and Virtues. (2017). A framework for character education in schools. University of Birmingham. https://www.jubileecentre.ac.uk/character-education-/framework-for-character-education/
Kenjayeva, A., & Jonibekova, D. (2024). Developing intercultural competence through project- based learning. Asian EFL Journal, 28(1), 112-130.
Lagou, I., Zorbas, V. (2020). Intercultural dimensions of CLIL. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 23(6), 679-695. https://doi.org/10.1080/13670050.2018.1456510
Nguyen, T. H. (2024). Ethics, interculturality, and pedagogy in language education. Language, Culture and Curriculum, 37(1), 1-16