ФИЗИКА ПӘНІНЕН ОҚУ МАҚСАТТАРЫНА ҚОЛ ЖЕТКІЗУДЕ БЛУМ ТАКСОНОМИЯСЫНЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МҮМКІНДІКТЕРІ
Article Sidebar
Main Article Content
Аңдатпа
Физика сабағында бір қайшылық жиі байқалады: оқушы формуланы біледі, анықтаманы айтады, кейде дайын үлгідегі есепті де шығарады, бірақ сәл өзгерген жағдайда кідіріп қалады. Әсіресе өмірмен байланысқан тапсырмада, қауіпсіздікке қатысты сұрақта немесе өз шешімін дәлелдеуі керек болған тұста әлсіздік бірден көрінеді. Мәселе білімнің жоқтығында ғана емес. Көбіне мәселе оқу мақсаты, тапсырма және бағалау бір-бірімен толық қабыспай қалуында жатыр. Осы тұста Блум таксономиясы жай ғана деңгейлер тізбегі емес, сабақтың ішкі логикасын реттейтін құрал ретінде қажет. Ол мұғалімге мақсатты нақтылауға, тапсырманы сатылап құруға, қалыптастырушы бағалауды жүйелеуге және оқушының қай жерде тоқтап қалғанын аңғаруға көмектеседі. Бірақ оны тек етістіктердің тізімі ретінде қолдану жеткіліксіз. Іс жүзінде нәтиже беруі үшін әр деңгей нақты әрекетпен, дәлелмен және бағалау өлшемімен байланысуы керек. Жүргізілген жұмыс Блум таксономиясын мақсат қою, тапсырма құрастыру және кері байланыс беру үдерісіне жүйелі енгізу оқушы белсенділігін тек білу мен түсіну деңгейінде емес, қолдану, талдау, бағалау және жасау деңгейінде де күшейтетінін көрсетті. Қауіпсіздікке, күнделікті тәжірибеге және дәлелдеуге сүйенген физикалық тапсырмалар пәнге қызығушылықты арттырды. Ең маңызды өзгеріс - оқушы жай жауап берумен шектелмей, неге солай ойлайтынын түсіндіруге көше бастады.
Article Details
##submission.citations##
Newton, P. M., Da Silva, A., & Peters, L. G. (2020). A pragmatic master list of action verbs for Bloom's taxonomy. Frontiers in Education, 5, Article 107. DOI: 10.3389/feduc.2020.00107
Kenzhetaeva, R., Nurzhanova, S., Beimisheva, A., Stambekova, A., Ryabova, E., & Kulbayeva, D. (2020). Features of the transition from the traditional to the criterial assessment in schools of Kazakhstan. International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education, 8(3), 73–81. DOI: 10.23947/2334-8496-2020-8-3-73-81
Orakova, A. Sh., & Kusherbayeva, M. R. (2021). The main features of the updated education system. Pedagogy and Psychology, 3(48), 253–264. DOI: 10.51889/2021-3.2077-6861.28
OECD. (2023). PISA 2022 Results (Volume I and II) – Country Notes: Kazakhstan [Electronic resource]. Retrieved from OECD official website.
Na, S. J., Ji, Y. G., & Lee, D. H. (2021). Application of Bloom's taxonomy to formative assessment in real-time online classes in Korea. Korean Journal of Medical Education, 33(3), 191–201. DOI: 10.3946/kjme.2021.199
Kabysheva, M., Makhambetov, M., Turgynbayeva, A., et al. (2025). Fostering critical thinking in learning outcomes of Kazakhstan initial teacher education. Frontiers in Education, 10. DOI: 10.3389/feduc.2025.1554713
Nurmukhamedova, Z., Nurbayeva, D., & Yerzhenbek, B. (2024). Ensuring continuity in science education (on example of physics curriculum). International Journal of Evaluation and Research in Education, 13(4), 2631–2638. DOI: 10.11591/ijere.v13i4.27901
Ministry of Education of the Republic of Kazakhstan, National Academy of Education named after Y. Altynsarin. (2025). Methodological guidelines for the model curriculum of the subject "Physics" on developing students' life safety skills. Astana. 128 p.
Didarbekova, N., Sarmurzin, Y., Altybaeva, S., Abdrasilov, B., & Karkenova, A. (2025). Advancing digital item development in Asian assessment systems: insights from Kazakhstan's Unified National Testing. Frontiers in Education, 10, Article 1654674. DOI: 10.3389/feduc.2025.1654674
Qadar, R., Syam, M., & Mahdiannur, M. A. (2025). Analyzing high school physics teachers' understanding of cognitive process and knowledge dimensions in assessment design using the revised Bloom's taxonomy. Discover Education, 4, Article 387. DOI: 10.1007/s44217-025-00807-w
Alzhanova, B. (2023). Developing students' skills to justify their decisions through the implementation of research tasks. Eurasian Science Review: An International Peer-Reviewed Multidisciplinary Journal, 2(1), 58–64. DOI: 10.63034/esr-29