ТЕМІР КЕНІН ӨНДІРУДІ КҮН ФОТОЭЛЕКТРЛІК ИНТЕГРАЦИЯСЫ АРҚЫЛЫ ДЕКАРБОНИЗАЦИЯЛАУ: АУҒАНСТАНДАҒЫ ХАДЖИГАК КЕН ОРНЫНЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТАЛДАУЫ
Article Sidebar
Main Article Content
Аңдатпа
Бұл зерттеуде темір кенін автономды өңдеу үшін «күн энергиясы – аккумулятор – дизель» гибридті жүйелерінің техникалық-экономикалық тиімділігі сағаттық диспетчерлік модельдеу және өмірлік цикл құнын бағалау арқылы қарастырылады. Ауғанстандағы биік таулы магнетит кен орнында үш конфигурация талданды. Оңтайландырылған гибридті конфигурация жаңартылатын энергия үлесін 51%-ға жеткізіп, жергілікті шығарындыларды 45%-ға азайтады және тек дизель отынымен жұмыс істеумен салыстырғанда электр энергиясының келтірілген шығындарын 31%-ға төмендетеді. 25 жылға есептелген таза келтірілген құн 914 миллион АҚШ долларын құрайды, ал инвестицияның өтелу мерзімі 2,6 жыл. Экономикалық тиімділік шалғай аймақтарға отын жеткізу шығындарының жоғары болуымен түсіндіріледі, ал сезгіштік талдауы әртүрлі шығын сценарийлерінде жүйенің жоғары тиімділігін растайды. Нәтижелер күн батареялары мен аккумуляторларды кеңінен интеграциялау автономды тау-кен кәсіпорындарын декарбонизациялаудың тиімді жолын ұсынатынын көрсетеді.
Article Details
##submission.citations##
Azadi, M.; Northey, S.A.; Ali, S.H.; Edraki, M. Transparency on greenhouse gas emissions from mining to enable climate change mitigation. Nature Geoscience 2020, 13, 100–104.
International Renewable Energy Agency (IRENA). Innovation Outlook: Renewable Energy in Mining. Abu Dhabi: IRENA, 2023.
Rio Tinto. Climate Change Report 2024: Pilbara Solar Project Update. London: Rio Tinto, 2024.
International Renewable Energy Agency (IRENA). Renewable Energy in Mining: Status and Prospects. Abu Dhabi: IRENA, 2023.
Moeini, H.; Nekouei, R.K. Iron ore as a key resource in the global energy transition: A review. Minerals Engineering 2023, 192, 107993.
Global Solar Atlas. Bamyan Province Solar Resource Assessment. World Bank / Solargis, 2025. Available online: https://globalsolaratlas.info (accessed 15 Jan 2026).
Gueymard, C.A. Clear-sky radiation models and aerosol effects. In Solar Energy: The Physics and Engineering of Photovoltaic Conversion, 2nd ed.; Cambridge University Press: Cambridge, 2020; ch. 5.
National Renewable Energy Laboratory (NREL). Best Research-Cell Efficiency Chart. Golden, CO: NREL, 2024.
NASA POWER. Prediction of Worldwide Energy Resources — Data Access Viewer. 2024. Available online: https://power.larc.nasa.gov (accessed 15 Jan 2026).
Norgate, T.; Haque, N. Energy and greenhouse gas impacts of mining and mineral processing operations. Journal of Cleaner Production 2010, 18, 266–274.
BloombergNEF. H1 2024 LCOE Update: Lithium-ion Battery Storage. New York: BloombergNEF, 2024.
U.S. Environmental Protection Agency (EPA). Greenhouse Gas Equivalencies Calculator. 2024. Available online: https://www.epa.gov/energy/greenhouse-gas-equivalencies-calculator (accessed 2024).
Solargis / World Bank. Global Solar Atlas — Database of Annual PV Yields. 2024. Available online: https://globalsolaratlas.info (accessed 15 Jan 2026).
Caterpillar Inc. Battery Electric Mining Trucks — Product Update 2024. Peoria, IL: Caterpillar, 2024.