ҚАЗАҚСТАН БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІН ЖАҢҒЫРТУ КОНТЕКСТІНДЕ БОЛАШАҚ БИОЛОГИЯ МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ ЦИФРЛЫҚ ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ДАМЫТУ
Main Article Content
Аңдатпа
Бұл мақала Қазақстандағы білім беру модернизациясы жағдайында болашақ биология мұғалімдерінің цифрлық біліктілігін дамыту мәселесін қарастырады. Зерттеу мақсаты – цифрлық біліктіліктің құрылымдық компоненттерін анықтау және оның болашақ биология мұғалімдері арасында қалыптасу үдерісін сипаттау. Мақала цифрлық біліктілікті тек техникалық дағдылармен шектелмейтін, сонымен қатар ақпараттық сауаттылықты, цифрлық құралдарды педагогикалық қолдануды және цифрлық ортадағы этикалық жауапкершілікті қамтитын тұтас кәсіби қасиет ретінде қарастырады. Биологиялық мазмұнның күрделілігі және цифрлық-педагогикалық форматтарға көшу жағдайында, виртуалды лабораториялар, 3D модельдер, симуляциялар мен деректер визуализациясы арқылы білім беру әдістерін байыту қажеттілігі артады. Мақала дәстүрлі оқыту әдістерінің шектеулерін көрсетеді және цифрлық құралдар қолданудың педагогикалық мүмкіндіктерін ашады. Ғылыми және практикалық маңызы – мұғалімдерді қазіргі цифрлық талаптарға сай даярлау, биология білімін жаһандық ғылыми тәжірибемен сәйкестендіру. Ұсынған модель (базалық, функционалдық, шығармашылық деңгейлер) оқу жоспарларын, педагогикалық дайындық пен бағалау жүйесін жетілдіруге үлес қосады.
Article Details
##submission.citations##
Yesmakhanova Zh., Zhussipova G., Abjapparovna K., Sumatokhin S., Saparova Z., Assilbekova B. Formation of digital competencies of future teachers of biology in a blended learning environment // World Journal on Educational Technology: Current Issues. – 2022. – Vol. 14, No. 5. – P. 1612–1621.
Aumann A., Schnebel S., Weitzel H. Teaching Biology Lessons Using Digital Technology: A Contextualized Mixed-Methods Study on Pre-Service Biology Teachers’ Enacted TPACK // Education Sciences. – 2024. – Vol. 14, No. 5. – P. 538.
Korshunova V., Abramov A., Shnaider I. Model for digital competency development among school teachers based on scientific and methodological support // Pedagogy. Theory & Practice. – 2024.
Eltemerov A.A. Development of digital competence of university teachers and teaching staff // RUDN Journal of Informatization in Education. – 2024. – Vol. 21, No. 2. – P. 157–168.
Yesmakhanova Zh., Sumatokhin S., Zhussipova G. Digital technologies for future biology teachers: stages of adaptation to competencies // Pedagogy and Psychology. – 2025. – Vol. 61, No. 4. – P. 117–125.
Shyshkina M. The Problems of Personnel Training for STEM Education in the Modern Innovative Learning and Research Environment // arXiv preprint. – 2018.
Echtenbruck M.M., Fühles-Ubach S., Naujoks B., Kaliva E. A Data Literacy Competence Model for Higher Education and Research // arXiv preprint. – 2025.
Bondarenko O., Pakhomova O., Lewoniewski W. The didactic potential of a virtual information educational environment as a tool of geography students training // arXiv preprint. – 2020.
Abiltayeva A., Zhumagulova K., Satayev M., Yechshzhanov T., Maimatayeva A., Balta N. Teacher competencies and digital integration into teaching practices: perceptions from pre-service biology teachers in Kazakhstan // Frontiers in Education. – 2025.
Sadykova A.K., et al. Formation of digital literacy of future foreign-language teachers // Педагогика ғылыми. – 2023.
Boronenko A., et al. Formation of digital competence of teachers of computer science // Vestnik of Samara University. – 2022.
Kraineva S.V., Shefer O.R., Lebedeva T.N., Akulich O.E., Kochetkova G.S. Development of a model for forming digital competence in bachelor’s students in the context of creating a safe educational environment // Uchenye zapiski universiteta imeni P.F. Lesgafta. – 2021.
Theoretical bases for the development of digital competence of teachers in preschool educational organizations // Cifra. Pedagogy. – 2023. – Issue 1(1).
Akparova Zh. The importance of digital competence in teacher activity // “Bolashaq” academy, Kazakhstan. – 2023.
Recent study on developing ICT-competencies in higher education // Лингвоспектр. – 2025.
Djusu-Balieva D.M., et al. Digital competence formation of future teachers – 2023.
Matayev B.A., Tulekova G.M. «Men» koncepciya psihologiyadagy zertteu panі retіnde [The concept of "Self" as a subject of study in psychology] // Scientific journal of S. Toraigyrov Pavlodar State University. – 2019. – №4. – P. 264–275. [In Kazakh]